Strona główna
Analiza danych

Co kupisz za średnią krajową?

Polska 2006-1Q2026

Co kupisz za średnią krajową?

Porównanie pokazuje, ile metrów kwadratowych, litrów paliwa i kilogramów cukru mieściło się w szacowanej wypłacie netto z przeciętnego wynagrodzenia. Punkt startowy to 2006 rok, bo od tego okresu dostępna jest porównywalna seria transakcyjnych cen mieszkań dla największych miast.

Wypłata netto +286% szacowana zmiana kwoty na rękę 2006-1Q2026
Mieszkanie +1% zmiana siły nabywczej wobec 1 m² mieszkania
Cukier +428% zmiana siły nabywczej wobec 1 kg cukru
Złoto -57% zmiana siły nabywczej wobec 1 g złota

Zmiana siły nabywczej pensji

Punkt startowy każdej serii to 0%. Wartość +50% oznacza, że za przeciętne wynagrodzenie można było kupić o połowę więcej danego dobra niż na początku. Linia „Koszyk CPI” pokazuje to samo wobec ogólnego poziomu cen konsumpcyjnych.

Co z tego wynika

Wykres nie mówi, że wszystko stało się tańsze. Pokazuje raczej, gdzie wzrost wynagrodzeń realnie wyprzedził ceny, a gdzie tylko za nimi nadążał. Dobra codzienne wypadają relatywnie mocno, a koszyk CPI daje punkt odniesienia dla całej inflacji. Złoto jest kontrprzykładem: jego cena rosła szybciej niż przeciętna pensja, więc indeks siły nabywczej dla tej serii spada.

Dane użyte w obliczeniach

Rok Wypłata netto 1 m² mieszkania Benzyna 1 l Cukier 1 kg Big Mac Prąd 1 kWh Złoto 1 g Koszyk CPI

Ceny mieszkań to transakcyjne ceny 1 m² na rynku pierwotnym w 17 największych miastach, zestawione jako średnie roczne. Big Mac pochodzi z indeksu The Economist, energia elektryczna z tabel GUS dla gospodarstw domowych; dla 2025 użyto średniej ceny URE z opłatą dystrybucyjną. Złoto pokazano jako średnioroczną cenę 1 grama w PLN, przeliczoną z ceny USD/oz i średniego kursu USD/PLN NBP. Koszyk CPI to skumulowany poziom cen konsumpcyjnych GUS przy podstawie 2006=100; dla 1Q2026 użyto marcowego odczytu CPI rok do roku. Wypłata netto to szacunek dla umowy o pracę: podstawowe koszty uzyskania przychodu, PIT-2, bez PPK i bez ulg indywidualnych. Punkt 1Q2026 nie jest średnią roczną: łączy płacę za I kwartał 2026 z cenami z końca marca lub najnowszymi dostępnymi odczytami.

Źródła